آنچه را كه مستدل و مبرهن است بهتر مىگيرد و آسان‌تر به ياد مىآورد . « 13 » لكن اين موهبت خداى تعالى است و ممكن نيست اكتسابى باشد ؛ به برخى از مردمان اعطا شده و برخى ديگر محروم از آن‌اند كه بعيد است به اين [ حدود ] ممكن برسند مگر از راه كوشش‌هاى مجدانه و پيگير . ابو سعد بن دوست يا ديگرى گفته است : در حافظه نگه دار و كتاب جمع مكن * آفت به جان كتاب فتد و پراكند آنها را آتش بسوزاند ، آب غرقشان كند * موش سوراخشان كند و دزد ربايد « 14 » ، نادان به آن نازد * كتابخانهء خود پر كتاب كند و در آن بندد و دانش‌اندوزان را بهره از آن منع كند * اين نيز نوعى فساد است نابودكنندهء [ كتاب‌ها ] « 15 » . هستند نادانانى كه به شدت تنفر دارند * از اهل [ كتاب ] و محتواى [ كتاب ] و نابود كنند آنها را ثروت انسان است آنچه در اوست ، گرش * از دست رود ، فرا رسد نابودى [ انسان ] بس است تو را مثال ثروت‌اندوزى * كه ديگرى اندوخته‌اش ستاند و بر باد دهد ( 13 ) . مه‌يرهوف به‌گونه‌اى ديگر ترجمه كرده است : « نگهدارى [ در حافظه ] بهترين تكيه‌گاه است براى آنچه [ بايد گرفته شود ] به وسيلهء ذهن [ ظاهرا به‌جاى « برهن » ، « بذهن » خوانده است ] و سريع‌ترين و ساده‌ترين [ راه ] به‌سوى آن است » ، Vorwort ، 25 . ( 14 ) . بيت اول و دوم در اندك تصحيح ديگر در يتيمه ثعالبى آورده شده است ، IV ، 427 . ( 15 ) . اين بيت در حاشيهء نسخه‌هاى الف و ب نوشته شده است .